موضوع تحقيق:

 

ترمزهاي A.B.S

 

 

سيستم ترمز

سيستم ترمزهاي هيدروليكي همانگونه كه مي دانيم يكي از بهترين و مطمئن ترينهاست ولي اين سيستم بصورت نخستين خود ( تك كاناله ) داراي عيب بزرگي بود , بدين ترتيب كه اگر هرگاه بدليلي شكستگي جزئي در يكي از لوله هاي ترمزها بوجود مي آمد , در اثر نشت مايع ترمز و يا وارد شده هوا در سيستم كلي , تمام سيستم ترمز از حالت فعاليت خود بيرون آمده و خطرآفرين مي شد .براي از ميان برداشتن اين عيب , خودروسازان و يا شركتهاي توليد كننده سيستم هاي ترمز مجبور به تقسيم كردن نيروي ترمز در دو مدار يا كانال جداگانه بودند بدين ترتيب كه نيروي ترمز ( از طريق فشار هيدروليك ) به دو بخش يكي براي چرخهاي جلو و ديگري براي چرخهاي عقب تقسيم شدند.

 طراحي و توليد اين سيستم جديد بسيار خوب بود ولي هنوز قانع كننده بنظر نمي رسد چرا كه در اينصورت ايجاد شكستگي در لوله هاي ترمز جلو و قفل يا بلوكه كردن چرخهاي عقب , اتومبيلها بشدت به دور خود چرخيده و از كنترل خارج مي شدند .در اينجا بود كه سوئدي ها راه حل اين مشكل را پيدا كردند بدين ترتيب كه كمپاني ساب SAAB ترمزهاي هيدروليكي دو كاناله بصورت ضربدري را طراحي و توليد نمود بدين صورت كه چرخ سمت راست جلو بهمراه چرخ سمت چپ عقب از يك كانال و چرخ سمت چپ جلو بهمراه چرخ سمت راست عقب از كانال ديگر تغذيه مي شدند و كمپاني هاي اتومبيل سازي ولوو و ب ام و بر روي طرح نسبتاً بهتري كار كردند بدين ترتيب كه هر دو چرخ جلو هر كدام از يك كانال ديگر تغذيه شده و دو چرخ عقب نيزهركدام با كانال مستقل خود مرتبط مي شدند . بدين ترتيب در صورت بروز اشكال و يا شكستگي در يكي از لوله هاي هيدروليك چرخها تنها همان چرخ بود كه قابليت ترمزگيري را از دست مي داد و كنترل اتومبيل بسيار راحت و مطمئن مي شد .

ترمزهاي چندكاناله و ضدبلوكه ABS

بدون شك پيشرفت و بهينه سازي سيستم ترمز اتومبيل ها با سرعتي نه چندان سريع صورت گرفته است و خوشبختانه امروزه ترمزهاي سه وچهار كاناله ضد بلوكه ABS در بيشتر اتومبيل ها بصورت استاندارد وجود دارد . طرز كار ترمزهاي ABS نيز به بيان ساده بدين صورت است كه يك دستگاه الكترونيكي در هنگام ترمز گيري با كنترل فشار ( قطع و وصل كردن فشار ) هيدروليك در جذري از ثانيه ارتباط لنت را با ديسك و يا كاسه برقرار و قطع ميكند و تكرار سريع و مداوم اين عمل باعث از ميان رفتن حالت بلوكه كردن يا قفل كردن ترمزها ميشود .اهميت اينگونه ترمزها نيز بيشتر در سطوح خيس و لغزنده و يا ترمز گيري در سرعتهاي بالا بيشتر نمايان ميشود و در اينگونه موارد نيز راننده از كنترل كامل بر روي وسايل نقليه خود برخوردار است و شايد تنها نكته منفي در مورد ترمزهاي ABS صداي نسبتاً شديد آنها در هنگام ترمز گيري بر روي سطوح بسيار لغزنده باشد .

اين صداي لرزان كه به درون كابين نفوذ ميكند و دقيقاًدر زير پدال ترمز حس و شنيده مي شود رانندگاني را كه تجربه ترمز گيري در اين شرايط را ندارند به اين اشتباه مياندازد كه احتمالاً قسمتي از سيستم ترمز أنها در حال خرد شدن است وبه همين دليل اين رانندگان به اشتباه از فشار پاي خود بر روي پدال ترمز مي كاهند , در صورتي كه رانندگان با تجربه تر مي دانند كه شنيدن و حس كردن اين لرزش دليل بر سلامت سيستم ترمز ABS اتومبيل است و در اين شرايط بايد بر فشار پا بر روي پدال ترمز افزود . به تازگي استفاده از سيستم هاي كمكي و تقويت كننده الكترونيكي و مكانيكي نيز براي هر چه بهتر كردن فعاليت ترمزها بر روي انواع اتومبيل هاي جديد بصورت استاندارد وجود دارد . اين سيستم ها با وارد آوردن اندك فشاري به پدال ترمز فعال شده و بهترين نتيجه را در اختيار راننده قرار مي دهند.

سيستم ترمزهاي هيدروليك و ABS‌

ترمزهاي هيدروليك از سيستم‌هاي مطمئن‌ ترمز محسوب مي‌شود. اما اين سيستم در ابتدا داراي عيب‌هاي بزرگي بود. اگر هر گاه به دليلي، شكستگي جزئي در يكي از لوله‌هاي ترمزها به وجود مي‌آمد در اثر نشت مايع ترمز يا وارد شدن هوا در سيستم، تمام سيستم ترمز از حالت فعاليت خود بيرون آمده و خطرآفرين مي‌شد.

براي از ميان برداشتن اين عيب، خودروسازان و شركت‌هاي توليد‌كننده سيستم‌هاي ترمز مجبور به تقسيم كردن نيروي ترمز از طريق فشار هيدروليك به دو بخش شدند. يكي از اين بخش‌ها به چرخ‌هاي جلو و ديگري به بخش‌هاي عقب فشار وارد مي‌آورد طراحي و توليد اين سيستم جديد بسيار مثبت بود، ولي به نظر مي‌رسيد آنچنان از خطرات احتمالي آن نمي‌كاست، چرا كه در اين صورت ايجاد شكستگي در لوله‌هاي ترمز جلو و قفل يا بلوكه‌كردن چرخ‌هاي عقب، خودرو به شدت به دور خود چرخيده و از كنترل خارج مي‌شد. اما سوئدي‌ها راه‌حل اين مشكل را پيدا كردند.

 كمپاني (ساب) SAAB ترمزهاي هيدروليك دو كاناله به صورت ضربدري را طراحي و توليد كرد به اين صورت كه چرخ سمت راست جلو به همراه چرخ‌سمت چپ عقب از يك كانال و چرخ سمت چپ جلو به همراه چرخ سمت راست عقب از كانال ديگر تغذيه مي‌شدند.
ولي كمپاني‌‌هاي خودروسازي ولوو و بي‌ام‌و بر روي طرح نسبتا بهتري كار كردند به اين ترتيب كه با هر دو چرخ جلو هر كدام از يك كانال تغذيه مي‌شدند چرخ‌هاي عقب نيز از كانال مستقلي بهره مي‌بردند. در اين صورت در اثر بروز اشكال يا شكستگي در يكي از لوله‌هاي هيدروليك چرخ‌ها تنها همان چرخ بود كه قابليت ترمزگيري را از دست مي‌داد و در كنترل خودرو اشكال عمده‌‌اي پيش نمي‌آمد اما سيستم ترمز در خودروها نيز در دنيا به سرعت ديگر بخش‌ها رشد داشت و خوشبختانه در حال حاضر ترمزهاي سه و چهاركاناله ضد بلوكه ABS در بيشتر خودروها به صورت استاندارد وجود دارد.

طرز كار ترمز ABS

ترمزهاي ABS در بيان ساده دستگاهي الكترونيكي هستند كه در هنگام ترمزگيري باكنترل فشار (قطع و وصل كردن فشار) هيدروليك در كسري از ثانيه ارتباط لنت را با ديسك يا كاسه برقرار و قطع مي‌كنند و تكرار سريع و مداوم اين عمل باعث از ميان رفتن حالت بلوكه كردن يا قفل كردن ترمزها مي‌شود.

اهميت اين گونه ترمزها نيز بيشتر در سطوح خيس و لغزنده يا ترمزگيري در سرعت‌هاي بالا بيشتر نمايان مي‌شود. در اين گونه موارد راننده از كنترل كامل بر روي وسائل نقليه خود برخوردار است و اما شايد بتوان گفت تنها نكته منفي در مورد ترمزهاي ABS صداي نسبتا شديد آنها در هنگام ترمزگيري بر روي سطوح بسيار لغزنده است.

اين صداي لرزان كه به درون كابين نفوذ مي‌كند و زير پدال ترمز حس و شنيده مي‌شود راننده‌اي را كه تجربه ترمزگيري در اين شرايط ندارد به اشتباه مي‌اندازد كه احتمالا قسمتي از سيستم ترمز خودرواش در حال خرد شدن است و به همين دليل راننده ممكن است به اشتباه از فشار پاي خود بر روي پدال ترمز بكاهد. به تازگي استفاده از سيستم‌هاي كمكي و تقويت كننده الكترونيكي و مكانيكي نيز براي هر چه بهتر كردن فعاليت ترمزها بر روي انواع خودروهاي جديد به كار گرفته مي‌شود اين سيستم‌ها با وارد آوردن اندك فشاري به پدال ترمز فعال شده و بهترين نتيجه را در اختيار راننده قرار مي‌دهد.

ترمزگيري صحيح با ABS

در شرايط بحراني (مواجه شدن با موانع) فورا پدال كلاچ را گرفته و با تمام نيرو به طور مداوم روي پدال ترمز فشار دهيد.در اين زمان ABS شروع به كار كرده و شما قادر خواهيد بود خودروي خود را در مسير دلخواه هدايت كرده و از برخورد با موانع جلوگيري كنيد.

 

 

 دو قانون مهم هنگام ترمزگيري با سيستم ABS

1 -فورا كلاچ را بگيريد و با تمام نيرو روي پدال ترمز به طور مداوم فشار دهيد.
2 -با وجود ترمزگيري كامل، خودرو را در مسير دلخواه هدايت كنيد.
لامپ هشدار دهنده ABS

از ويژگي‌هاي اصلي سيستم ABS اين است كه دايما خود را به صورت الكترونيكي كنترل مي‌كند. روي صفحه نمايش دهنده‌ها مقابل راننده يك لامپ هشدار دهنده وجود دارد كه روي آن كلمه ANTI-LOCK نوشته شده است. هر گاه اشكالي در عملكرد سيستم ABS ايجاد شود اين لامپ روشن خواهد شد. هنگام روشن شدن خودرو اين لامپ حدود چهار ثانيه روشن خواهد شد كه در اين زمان سيستم مشغول كنترل كردن خود است. در صورت خاموش شدن لامپ سيستم عملكرد صحيح خود را داشته و در غير اين صورت روشن ماندن لامپ هشدار دهنده چه قبل از حركت و چه هنگام حركت خودرو راننده را از بروز اشكال آگاه خواهد كرد.

مزاياي سيستم ABS

سيستم ترمز مجهز به ABS قادر است وضعيت ايمن‌تري را براي خودرو ايجاد كند.
كاهش خط قرمز افزايش پايداري خودرو در جاده‌هاي لغزنده افزايش كنترل فرمان كاهش اثر شرايط متفاوت جاده بر روي لاستيك‌ها، كاهش‌ مقدار لرزش لاستيك و سيستم تعليق در ترمز و پايداري خودرو در جاده‌هاي ناهمگن به هنگام ترمز شديد از فوايد اين سيستم است.

نكات ايمني

با اين كه سيستم ABS داراي ايمني بالايي است، ولي وجود آن در خودرو نبايد باعث سرپيچي راننده از رعايت مقررات رانندگي به خصوص سرعت‌هاي غيرمجاز، رعايت نكردن فاصله ايمني و سرعت مناسب در پيچ‌ها شود.به عبارت ديگر بهره‌مندي از سيستم‌هاي ايمني به معناي ناديده گرفتن ايمني نيست. انجام تغييرات شخصي در خودرو (مثلا ترمز، بدنه‌ها و يا چرخ‌ها) مي‌تواند بر عملكرد سيستم ABS تاثير منفي بگذارد. با وجود اين در حال حاضر سيستم ترمز ABS مطمئن‌‌ترين ترمزي است كه تكنولوژي آن در صنعت خودروي ما وارد شده است و شايد روزي شاهد باشيم كه با بالا رفتن تقاضاي عمومي براي خودروهاي مجهز به ترمز ABS اعمال فشار از سوي راهنمايي و رانندگي ديگر خودرويي بدون ترمز ABS توليد و عرضه نشود.