مهندسی مکانیک چیست؟
مهندسی مکانیک
دیباچه: "مکانیک؛ یعنی تعمیر خودرو و مهندسمکانیک؛ یعنی فردی با دستهای آلوده به بنزین یا روغن ماشین! چنین دیدگاهیرا میتوانید در بین تعداد قابل توجهی از عامه مردم و حتی داوطلبان آزمونسراسری بیابید، در حالی که رشته مهندسی مکانیک به جز یک درس تک واحدی،تقریباً هیچ ارتباطی با شغل مکانیکی ماشین ندارد. البته دانشجویان در اینرشته با اصول طراحی و طرز کار مکانیزمهای مختلف به کار رفته در اتومبیلبه طور اصولی و پایهای آشنا میشوند اما به تعمیر خودرو نمیپردازند. درحقیقت رشته مکانیک بخشی از علم فیزیک است که با استفاده از مفاهیم پایهعلم فیزیک و به تبع آن ریاضی به بررسی حرکت اجسام و نیروهای وارد بر آنهامیپردازد و میکوشد تا با توجه به نتایج بررسیهای خود، طرحی نو در زمینهفن شناسی وضعیت ارائه دهد و در راه پیشرفت انسان گامی به جلو بردارد.اینرشته را شاید بتوان از نقطه نظر تنوع موضوعات تحت پوشش، جامعترینرشته مهندسی به شمار آورد. چون رشته مهندسی مکانیک در برگیرندهتمامی علوم و فنونی است که با تولید، تبدیل و استفاده از انرژی،ایجاد و تبدیل حرکت و انجام کار، تولید و ساخت قطعات و ماشینآلات وبه کارگیری مواد مختلف درساخت آنها و همچنین طراحی و کنترلسیستمهای مکانیکی، حرارتی و سیالاتی مرتبط میباشد.به عبارت دیگرمحاسبات فنی، مدلسازی و شبیهسازی، طراحی و تهیه نقشهها، تدوینروش ساخت، تولید و آزمایش تمامی ماشین آلات و تأسیسات موجود دردنیا، با تکیه بر تواناییهای مهندسین مکانیک انجام میگیرد. مهندسیمکانیک دارای گرایشهای "طراحی جامدات" ، "حرارت و سیالات" ،"ساخت و تولید" و "مهندسی دریا" است.
گرایش حرارت و سیالات:
در گرایش حرارت و سیالات، عوامل مؤثر بر خواص مختلف حرکت سیال بخصوص سیالداغ مطالعه میشود و اثر عبور سیال بر محیط، مانند نیروهایی که در نتیجهعبور خود در محل ایجاد میکند یا طولهای ناشی از افزایش یا کاهش دما دراعضای مختلف یک دستگاه، بررسی میشود. به عبارت دیگر دانشجویان اینگرایش در زمینه تهویه مطبوع، دستگاههای آب و فاضلاب و گرمکنندهساختمانها مطالعه میکنند و درباره طراحی نیروگاهها، موتورهایاحتراق داخلی و طراحی انواع موتورهای درونسوز اتومبیل آموزش میبینند.
درسهای این رشته در طول تحصیل :
دروس مشترک در گرایشهای مختلف مهندسی مکانیک:
ریاضیات، فیزیک عمومی، شیمی عمومی، برنامهنویسی کامپیوتر، محاسباتعددی، معادلات دیفرانسیل، ریاضی مهندسی، مبانی مهندسی برق،نقشهکشی صنعتی، استاتیک، دینامیک، مقاومت مصالح، علم مواد،ترمودینامیک، مکانیک سیالات، طراحی اجزاء، انتقال حرارت، دینامیکماشین، ارتعاشات مکانیکی، کنترل اتوماتیک.
دروس تخصصی گرایش حرارت و سیالات:
توربوماشین، توربین گاز و موتور جت، موتورهای احتراق داخلی، سوخت واحتراق، نیروگاه، تهویه مطبوع، سیستمهای تبرید و سردخانه،سیستمهای انتقال سیال، کنترل آلودگی محیط زیست.( بسیاری ازدرسهای مهندسی مکانیک در گرایشهای مختلف همراه با آزمایشگاه و کارگاهاست.)
گرایش طراحی جامدات:
مهندس طراح جامدات باید تمامی نیروها و گشتاورهایی را که به هرعضو ماشین وارد میشود بررسی کرده و بهترین حالت قطعه مورد نظر رابرای تمامی آن نیروها و گشتاورها و همچنین برای داشتن بهترینکارایی به دست آورد و کارایی مناسب آن قطعه را در زمان طولانیتضمین کند. همچنین طراحی سیستم، طراحی ماشینهای تراش، فرز، چاپ وقسمتهای تعلیق، سیستمهای انتقال قدرت و دینامیک یک خودرو، توسطمهندسین این گرایش طراحی میشود. در ضمن در یک هواپیما قسمتهایمربوط به فرود، پرواز، کنترل پرواز به نحوی مربوط به طراحیجامدات میگردد.
دروس تخصصی گرایش طراحی جامدات:
روشهای تولید و کارگاه، طراحی مکانیزمها، یاتاقان و روغنکاری،روشهای طراحیمهندسی، طراحی ماشینهای ابزار و تولید، طراحی بدنه وشاسی خودرو، طراحی ماشین به کمک کامپیوتر، ساخت به کمک کامپیوتر،رباتیک.
گرایش ساخت و تولید:
یک قطعه باید به چه روشی ساخته شود تا دارای تولیدی سریع، ارزانو همچنین کیفیت مناسب و کارایی مطلوب باشد؟ پاسخ به این سؤالمهم بر عهده مهندسین گرایش ساخت و تولید است. گرایش ساخت و تولیدبه زمینههای کاربردی مهندسی مکانیک میپردازد و مهندس این گرایشدر زمینه شکل دادن فلزات، طراحی قالبها و ساخت قطعههای گوناگونفعالیت میکند.
دروس تخصصی مجموعه ساخت و تولید:
قالب و پرس، ماشینهای کنترل عددی، اندازهگیری، تولید مخصوص، هیدرولیک و پنوماتیک
گرایش مهندسی دریا:
دانشجوی مهندسی دریا گرایش کشتیسازی مسائلی از قبیل طراحی بدنه،استحکام بدنه، سیستمهای پیشرانه، پایداری کشتی در مقابل امواجکناری و جانبی کشتی و طراحی سیستمهای مربوط به ناوبری را مطالعهمیکند. به عبارت دیگر یک مهندس دریا، مهندس مکانیکی است که درکاربردهای دریایی مشغول به کار میشود. گفتنی است این گرایش تنهادر دانشگاه صنعتی شریف ارائه میشود و در دانشگاههای دیگر بهعنوان یک رشته مجزا مطرح است.
تواناییهای لازم :
دانشجوی مهندسی مکانیک باید در دو درس ریاضی و فیزیک قوی بوده وهمچنین از هوش، استعداد و قدرت تجسم خوبی برخوردار باشد. فعالیت دررشته مهندسی مکانیک بسیار متنوع است و در نتیجه هم دانشجویعلاقهمند به کارهای تئوریک میتواند جذب این رشته شود و دربخشهای نظری و تئوری فعالیت کند و هم دانشجوی خلاق و علاقهمندبه طراحی و ساخت وسایل و دستگاههای مختلف میتواند این رشته راانتخاب نماید.
موقعیت شغلی در ایران :
توسعه سخت افزاری و رشد مسایل مهندسی، گرایش به سمت تولید داخل وایجاد تکنولوژی تولید تجهیزات و وسایل در داخل کشور و روی آوردن بهخدمات مهندسی در داخل کشور به علت محدودیتهای ارزی و کاهشدرآمدهای نفتی، باعث رشد چشمگیر بازار کار مهندسین مکانیک در ایرانشده است. یک مهندس مکانیک در حال حاضر در زمینههای مختلفیفعالیت میکند که از جمله آنها میتوان طراحی و ساخت ماشینآلات وقطعات آنها، طراحی و ساخت تجهیزات مکانیکی نیروگاهها، طراحی وساخت تجهیزات و سیستمهای انتقال و تصفیه آب، سیستمهای مکانیکیوکنترلی پالایشگاهها و کارخانجات شیمیایی، طراحی و ساخت تأسیساتحرارتی و برودتی ساختمانها ، ساخت ماشینآلات تغلیظ و بازیافت موادمثل کارخانجات قند، کاغذ سازی ، سیمان، نساجی، نمک و کنسانتره،طراحی و ساخت وسایل و تجهیزات حمل و نقل زمینی، دریایی و هوایی،ساخت تجهیزات دفاعی و ساخت رباتها، بازوهای مکانیکی و سیستمهایتولید را نام برد. در ضمن یک مهندس مکانیک میتواند به عنوانکارشناس و مشاور فنی در بانکها، شرکتهای سرمایهگذاری و بیمه وشرکتهای بازرسی و نظارت امور بینالمللی فعالیت کند.
منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش
دیباچه: "مکانیک؛ یعنی تعمیر خودرو و مهندسمکانیک؛ یعنی فردی با دستهای آلوده به بنزین یا روغن ماشین! چنین دیدگاهیرا میتوانید در بین تعداد قابل توجهی از عامه مردم و حتی داوطلبان آزمونسراسری بیابید، در حالی که رشته مهندسی مکانیک به جز یک درس تک واحدی،تقریباً هیچ ارتباطی با شغل مکانیکی ماشین ندارد. البته دانشجویان در اینرشته با اصول طراحی و طرز کار مکانیزمهای مختلف به کار رفته در اتومبیلبه طور اصولی و پایهای آشنا میشوند اما به تعمیر خودرو نمیپردازند. درحقیقت رشته مکانیک بخشی از علم فیزیک است که با استفاده از مفاهیم پایهعلم فیزیک و به تبع آن ریاضی به بررسی حرکت اجسام و نیروهای وارد بر آنهامیپردازد و میکوشد تا با توجه به نتایج بررسیهای خود، طرحی نو در زمینهفن شناسی وضعیت ارائه دهد و در راه پیشرفت انسان گامی به جلو بردارد.اینرشته را شاید بتوان از نقطه نظر تنوع موضوعات تحت پوشش، جامعترینرشته مهندسی به شمار آورد. چون رشته مهندسی مکانیک در برگیرندهتمامی علوم و فنونی است که با تولید، تبدیل و استفاده از انرژی،ایجاد و تبدیل حرکت و انجام کار، تولید و ساخت قطعات و ماشینآلات وبه کارگیری مواد مختلف درساخت آنها و همچنین طراحی و کنترلسیستمهای مکانیکی، حرارتی و سیالاتی مرتبط میباشد.به عبارت دیگرمحاسبات فنی، مدلسازی و شبیهسازی، طراحی و تهیه نقشهها، تدوینروش ساخت، تولید و آزمایش تمامی ماشین آلات و تأسیسات موجود دردنیا، با تکیه بر تواناییهای مهندسین مکانیک انجام میگیرد. مهندسیمکانیک دارای گرایشهای "طراحی جامدات" ، "حرارت و سیالات" ،"ساخت و تولید" و "مهندسی دریا" است.
گرایش حرارت و سیالات:
در گرایش حرارت و سیالات، عوامل مؤثر بر خواص مختلف حرکت سیال بخصوص سیالداغ مطالعه میشود و اثر عبور سیال بر محیط، مانند نیروهایی که در نتیجهعبور خود در محل ایجاد میکند یا طولهای ناشی از افزایش یا کاهش دما دراعضای مختلف یک دستگاه، بررسی میشود. به عبارت دیگر دانشجویان اینگرایش در زمینه تهویه مطبوع، دستگاههای آب و فاضلاب و گرمکنندهساختمانها مطالعه میکنند و درباره طراحی نیروگاهها، موتورهایاحتراق داخلی و طراحی انواع موتورهای درونسوز اتومبیل آموزش میبینند.
درسهای این رشته در طول تحصیل :
دروس مشترک در گرایشهای مختلف مهندسی مکانیک:
ریاضیات، فیزیک عمومی، شیمی عمومی، برنامهنویسی کامپیوتر، محاسباتعددی، معادلات دیفرانسیل، ریاضی مهندسی، مبانی مهندسی برق،نقشهکشی صنعتی، استاتیک، دینامیک، مقاومت مصالح، علم مواد،ترمودینامیک، مکانیک سیالات، طراحی اجزاء، انتقال حرارت، دینامیکماشین، ارتعاشات مکانیکی، کنترل اتوماتیک.
دروس تخصصی گرایش حرارت و سیالات:
توربوماشین، توربین گاز و موتور جت، موتورهای احتراق داخلی، سوخت واحتراق، نیروگاه، تهویه مطبوع، سیستمهای تبرید و سردخانه،سیستمهای انتقال سیال، کنترل آلودگی محیط زیست.( بسیاری ازدرسهای مهندسی مکانیک در گرایشهای مختلف همراه با آزمایشگاه و کارگاهاست.)
گرایش طراحی جامدات:
مهندس طراح جامدات باید تمامی نیروها و گشتاورهایی را که به هرعضو ماشین وارد میشود بررسی کرده و بهترین حالت قطعه مورد نظر رابرای تمامی آن نیروها و گشتاورها و همچنین برای داشتن بهترینکارایی به دست آورد و کارایی مناسب آن قطعه را در زمان طولانیتضمین کند. همچنین طراحی سیستم، طراحی ماشینهای تراش، فرز، چاپ وقسمتهای تعلیق، سیستمهای انتقال قدرت و دینامیک یک خودرو، توسطمهندسین این گرایش طراحی میشود. در ضمن در یک هواپیما قسمتهایمربوط به فرود، پرواز، کنترل پرواز به نحوی مربوط به طراحیجامدات میگردد.
دروس تخصصی گرایش طراحی جامدات:
روشهای تولید و کارگاه، طراحی مکانیزمها، یاتاقان و روغنکاری،روشهای طراحیمهندسی، طراحی ماشینهای ابزار و تولید، طراحی بدنه وشاسی خودرو، طراحی ماشین به کمک کامپیوتر، ساخت به کمک کامپیوتر،رباتیک.
گرایش ساخت و تولید:
یک قطعه باید به چه روشی ساخته شود تا دارای تولیدی سریع، ارزانو همچنین کیفیت مناسب و کارایی مطلوب باشد؟ پاسخ به این سؤالمهم بر عهده مهندسین گرایش ساخت و تولید است. گرایش ساخت و تولیدبه زمینههای کاربردی مهندسی مکانیک میپردازد و مهندس این گرایشدر زمینه شکل دادن فلزات، طراحی قالبها و ساخت قطعههای گوناگونفعالیت میکند.
دروس تخصصی مجموعه ساخت و تولید:
قالب و پرس، ماشینهای کنترل عددی، اندازهگیری، تولید مخصوص، هیدرولیک و پنوماتیک
گرایش مهندسی دریا:
دانشجوی مهندسی دریا گرایش کشتیسازی مسائلی از قبیل طراحی بدنه،استحکام بدنه، سیستمهای پیشرانه، پایداری کشتی در مقابل امواجکناری و جانبی کشتی و طراحی سیستمهای مربوط به ناوبری را مطالعهمیکند. به عبارت دیگر یک مهندس دریا، مهندس مکانیکی است که درکاربردهای دریایی مشغول به کار میشود. گفتنی است این گرایش تنهادر دانشگاه صنعتی شریف ارائه میشود و در دانشگاههای دیگر بهعنوان یک رشته مجزا مطرح است.
تواناییهای لازم :
دانشجوی مهندسی مکانیک باید در دو درس ریاضی و فیزیک قوی بوده وهمچنین از هوش، استعداد و قدرت تجسم خوبی برخوردار باشد. فعالیت دررشته مهندسی مکانیک بسیار متنوع است و در نتیجه هم دانشجویعلاقهمند به کارهای تئوریک میتواند جذب این رشته شود و دربخشهای نظری و تئوری فعالیت کند و هم دانشجوی خلاق و علاقهمندبه طراحی و ساخت وسایل و دستگاههای مختلف میتواند این رشته راانتخاب نماید.
موقعیت شغلی در ایران :
توسعه سخت افزاری و رشد مسایل مهندسی، گرایش به سمت تولید داخل وایجاد تکنولوژی تولید تجهیزات و وسایل در داخل کشور و روی آوردن بهخدمات مهندسی در داخل کشور به علت محدودیتهای ارزی و کاهشدرآمدهای نفتی، باعث رشد چشمگیر بازار کار مهندسین مکانیک در ایرانشده است. یک مهندس مکانیک در حال حاضر در زمینههای مختلفیفعالیت میکند که از جمله آنها میتوان طراحی و ساخت ماشینآلات وقطعات آنها، طراحی و ساخت تجهیزات مکانیکی نیروگاهها، طراحی وساخت تجهیزات و سیستمهای انتقال و تصفیه آب، سیستمهای مکانیکیوکنترلی پالایشگاهها و کارخانجات شیمیایی، طراحی و ساخت تأسیساتحرارتی و برودتی ساختمانها ، ساخت ماشینآلات تغلیظ و بازیافت موادمثل کارخانجات قند، کاغذ سازی ، سیمان، نساجی، نمک و کنسانتره،طراحی و ساخت وسایل و تجهیزات حمل و نقل زمینی، دریایی و هوایی،ساخت تجهیزات دفاعی و ساخت رباتها، بازوهای مکانیکی و سیستمهایتولید را نام برد. در ضمن یک مهندس مکانیک میتواند به عنوانکارشناس و مشاور فنی در بانکها، شرکتهای سرمایهگذاری و بیمه وشرکتهای بازرسی و نظارت امور بینالمللی فعالیت کند.
منبع: کتاب آشنایی با رشته های دانشگاهی سازمان سنجش آموزش کشورتالیف خانم فیروزه سودایی ونرم افزار سامان رشته ی سازمان سنجش
+ نوشته شده در دوشنبه ۲۹ شهریور ۱۳۸۹ ساعت 8:17 توسط محسن غیاثی
|
